Koevriendelijke klimaatconclusie te optimistisch, stelt Theun Vellinga


Theun Vellinga: ‘Het is nog maar de vraag of de totale methaanemissie uit de Nederlandse veehouderij sinds de jaren tachtig is afgenomen’ (foto: WUR)
vrijdag, 17 september, 2021

Het werd zeldzaam goed nieuws genoemd, de berichtgeving in verschillende media deze week dat de bijdrage van koeien aan de opwarming van het klimaat flink wordt overschat.

Theun Vellinga, onderzoeker bij Wageningen Livestock Research en specialist op het gebied van broeikasgasemissies in de veehouderij, legt uit waarop deze conclusie is gebaseerd. Tegelijkertijd nuanceert hij de uitspraken van collega-onderzoekers als Frank Mithloehner uit Amerika en Myles Allen uit Engeland. Er is volgens Vellinga geen reden om de bijdrage van de rundveehouderij aan de opwarming van de aarde te bagatelliseren. Hij ziet echter wel kansen voor de sector om effectief bij te dragen aan vermindering van het broeikaseffect.

Waarop baseren de onderzoekers hun conclusie dat de klimaatbijdrage van koeien wordt overschat?

‘Ze wijzen op twee mechanismen. Het eerste mechanisme is het feit dat methaan een relatief kortdurend broeikasgas is. Waar CO2-moleculen in de atmosfeer duizenden jaren stabiel blijven, worden methaanmoleculen langzaam omgezet in water en CO2. Zo wordt in 8,5 jaar tijd de helft van de methaanmoleculen afgebroken. Na nog eens 8,5 jaar tijd is er nog maar een kwart over, enzovoort. Overigens is methaan in de tijd dat het gas in de atmosfeer verblijft, wel een sterk broeikasgas: als je het uitsmeert over een periode van 100 jaar is het 34 keer sterker dan CO2.’

De onderzoekers wijzen er ook op dat methaan die geproduceerd wordt door koeien terecht komt in een korte kringloop. In hoeverre klopt dat?

‘Dat is het tweede mechanisme waarop ze hun optimistische conclusie baseren. Koolstof in biogene methaan, methaan die geproduceerd wordt door herkauwers, is inderdaad onderdeel van een korte kringloop. Dit in tegenstelling tot methaan die bijvoorbeeld vrijkomt bij de winning van schaliegas. Herkauwers zetten een deel van de koolstof die ze opnemen uit voer om in methaan. Deze methaan wordt in de atmosfeer afgebroken tot water en C02. Deze C02 wordt weer vastgelegd door voedergewassen en als deze worden opgevreten, wordt weer methaan gevormd. Dat is de korte kringloop. Overigens zijn beide inzichten niet nieuw. Ze worden door klimaatonderzoekers al langer onderkend en ook al meegenomen in rekenmodellen.’

In verschillende publicaties wordt gesteld dat vermindering van de methaanuitstoot de aarde koelt. Is dat zo?

‘De conclusie dat minder methaanuitstoot leidt tot afkoeling klopt. Vergelijk methaan in de atmosfeer maar met een deken die de aarde isoleert. Als er meer methaan wordt uitgestoten dan afgebroken, wordt de deken dikker en warmt de aarde verder op. Maar als de methaanuitstoot afneemt en de afbraak van methaan gaat door, wordt de deken dunner en kan de aarde per saldo weer meer warmte kwijt.’

De Nederlandse melkveestapel is sinds de jaren tachtig kleiner geworden. Heeft de sector dus een positieve bijdrage geleverd aan het klimaat?

‘Dit beeld verdient nuancering. Ja, per saldo zijn er nu minder koeien dan in de jaren tachtig, maar sinds 2015 is het aantal koeien juist weer gestegen. Bovendien zijn koeien sinds de jaren tachtig groter en productiever geworden, waardoor de methaanemissie per koe nu hoger zal zijn dan in de jaren tachtig. Het is nog maar de vraag of de totale methaanemissie is gedaald. Mijn collega Jan Dijkstra heeft berekend dat de methaanuitstoot zelfs met drie procent is toegenomen.’

Betekenen de mechanismen van korte kringloop en korte halfwaardetijd van methaan dat vermindering van de methaanemissie voor het klimaat minder belangrijk is dan eerder werd gedacht?

‘Integendeel zou ik zeggen. De conclusies van Mitloehner en Allen maken duidelijk dat vermindering van de methaanuitstoot door de veehouderij een heel effectief wapen is in de strijd tegen opwarming van de aarde. Maar ik verzet me tegen de conclusie dat dit automatisch betekent dat de veestapel in Nederland kleiner moet. Er zijn nog heel veel mogelijkheden om via bijvoorbeeld voeding en fokkerij de methaanuitstoot per kilo melk en vlees te verlagen. Daar liggen kansen voor de veehouderij waar we vol op in moeten blijven zetten. En de mondiale consumptie van zuivel en vlees zal hoe dan ook stijgen. Het is goed om te kijken hoe je ook in landen in Afrika en Azië kunt werken aan vermindering van de uitstoot van methaan.’

 


0 reacties

Theun Vellinga: ‘Het is nog maar de vraag of de totale methaanemissie uit de Nederlandse veehouderij sinds de jaren tachtig is afgenomen’ (foto: WUR)
vrijdag, 17 september, 2021

Het werd zeldzaam goed nieuws genoemd, de berichtgeving in verschillende media deze week dat de bijdrage van koeien aan de opwarming van het klimaat flink wordt overschat.

Theun Vellinga, onderzoeker bij Wageningen Livestock Research en specialist op het gebied van broeikasgasemissies in de veehouderij, legt uit waarop deze conclusie is gebaseerd. Tegelijkertijd nuanceert hij de uitspraken van collega-onderzoekers als Frank Mithloehner uit Amerika en Myles Allen uit Engeland. Er is volgens Vellinga geen reden om de bijdrage van de rundveehouderij aan de opwarming van de aarde te bagatelliseren. Hij ziet echter wel kansen voor de sector om effectief bij te dragen aan vermindering van het broeikaseffect.

Waarop baseren de onderzoekers hun conclusie dat de klimaatbijdrage van koeien wordt overschat?

‘Ze wijzen op twee mechanismen. Het eerste mechanisme is het feit dat methaan een relatief kortdurend broeikasgas is. Waar CO2-moleculen in de atmosfeer duizenden jaren stabiel blijven, worden methaanmoleculen langzaam omgezet in water en CO2. Zo wordt in 8,5 jaar tijd de helft van de methaanmoleculen afgebroken. Na nog eens 8,5 jaar tijd is er nog maar een kwart over, enzovoort. Overigens is methaan in de tijd dat het gas in de atmosfeer verblijft, wel een sterk broeikasgas: als je het uitsmeert over een periode van 100 jaar is het 34 keer sterker dan CO2.’

De onderzoekers wijzen er ook op dat methaan die geproduceerd wordt door koeien terecht komt in een korte kringloop. In hoeverre klopt dat?

‘Dat is het tweede mechanisme waarop ze hun optimistische conclusie baseren. Koolstof in biogene methaan, methaan die geproduceerd wordt door herkauwers, is inderdaad onderdeel van een korte kringloop. Dit in tegenstelling tot methaan die bijvoorbeeld vrijkomt bij de winning van schaliegas. Herkauwers zetten een deel van de koolstof die ze opnemen uit voer om in methaan. Deze methaan wordt in de atmosfeer afgebroken tot water en C02. Deze C02 wordt weer vastgelegd door voedergewassen en als deze worden opgevreten, wordt weer methaan gevormd. Dat is de korte kringloop. Overigens zijn beide inzichten niet nieuw. Ze worden door klimaatonderzoekers al langer onderkend en ook al meegenomen in rekenmodellen.’

In verschillende publicaties wordt gesteld dat vermindering van de methaanuitstoot de aarde koelt. Is dat zo?

‘De conclusie dat minder methaanuitstoot leidt tot afkoeling klopt. Vergelijk methaan in de atmosfeer maar met een deken die de aarde isoleert. Als er meer methaan wordt uitgestoten dan afgebroken, wordt de deken dikker en warmt de aarde verder op. Maar als de methaanuitstoot afneemt en de afbraak van methaan gaat door, wordt de deken dunner en kan de aarde per saldo weer meer warmte kwijt.’

De Nederlandse melkveestapel is sinds de jaren tachtig kleiner geworden. Heeft de sector dus een positieve bijdrage geleverd aan het klimaat?

‘Dit beeld verdient nuancering. Ja, per saldo zijn er nu minder koeien dan in de jaren tachtig, maar sinds 2015 is het aantal koeien juist weer gestegen. Bovendien zijn koeien sinds de jaren tachtig groter en productiever geworden, waardoor de methaanemissie per koe nu hoger zal zijn dan in de jaren tachtig. Het is nog maar de vraag of de totale methaanemissie is gedaald. Mijn collega Jan Dijkstra heeft berekend dat de methaanuitstoot zelfs met drie procent is toegenomen.’

Betekenen de mechanismen van korte kringloop en korte halfwaardetijd van methaan dat vermindering van de methaanemissie voor het klimaat minder belangrijk is dan eerder werd gedacht?

‘Integendeel zou ik zeggen. De conclusies van Mitloehner en Allen maken duidelijk dat vermindering van de methaanuitstoot door de veehouderij een heel effectief wapen is in de strijd tegen opwarming van de aarde. Maar ik verzet me tegen de conclusie dat dit automatisch betekent dat de veestapel in Nederland kleiner moet. Er zijn nog heel veel mogelijkheden om via bijvoorbeeld voeding en fokkerij de methaanuitstoot per kilo melk en vlees te verlagen. Daar liggen kansen voor de veehouderij waar we vol op in moeten blijven zetten. En de mondiale consumptie van zuivel en vlees zal hoe dan ook stijgen. Het is goed om te kijken hoe je ook in landen in Afrika en Azië kunt werken aan vermindering van de uitstoot van methaan.’

 

0 reacties



REAGEER

Veeteelt stelt het erg op prijs dat je wilt reageren op een bericht. Vul hieronder je volledige naam (voor- en achternaam) en je emailadres in. Je reactie wordt dan meteen geplaatst. Wil je niet elke keer je naam en emailadres invullen? Dan kun je je eenmalig registreren. Zo ontstaat een omgeving waarin iedereen op een respectvolle manier kan reageren in plaats van anoniem afreageren.
You must have Javascript enabled to use this form.