Zeven vragen over derogatie: februari is cruciaal


Het wegvallen van derogatie kost een gemiddeld melkveebedrijf al snel 15.000 tot 20.000 euro, onder meer aan extra mestafvoer
donderdag, 27 januari, 2022

Afgelopen week meldde landbouwminister Henk Staghouwer dat Nederland werkt aan een pakket aanvullende eisen voor het derogatieverzoek bij de Europese Commissie. Waarom zijn die aanvullende maatregelen eigenlijk nodig en hoe komt het dat het zo lang duurt voordat er duidelijkheid is over derogatie?

Jos Verstraten, portefeuillehouder voor bodem en waterkwaliteit bij de LTO vakgroep melkveehouderij, geeft antwoord op de zeven meest relevante vragen.

Hoe belangrijk is derogatie voor Nederlandse melkveehouders?

‘Zonder derogatie stijgen de kosten op een gemiddeld melkveebedrijf in Nederland met 15.000 tot 20.000 euro. Dat zijn kosten voor extra mestafvoer, maar ook voor de aanvoer van kunstmest. Het belang van derogatie is de laatste jaren nog groter geworden. Nederland heeft klimaatafspraken gemaakt en er zijn nationale CO2-reductiedoelen. Kunstmestproductie kost CO2, net als het transport en de verwerking van mest. Op bedrijfsniveau merk je dat wellicht nog niet, maar uiteindelijk zullen dit soort milieubelastingen ook op het bordje van de landbouw terecht komen. Gelukkig zijn de ambtenaren van het ministerie van LNV doordrongen van het belang van derogatie.’

Waarom is er dan nog altijd geen duidelijkheid over derogatie?

‘In het zevende actieprogramma Nitraatrichtlijn, dat voorgelegd is aan de Europese Commissie, staan de maatregelen die de landbouwsector neemt om aan de kaderrichtlijn Waterkwaliteit en de Nitraatrichtlijn te voldoen. Voldoen aan die richtlijnen is een voorwaarde om kans te maken op derogatie. In het concept stond ook dat er aanvullende gebiedsspecifieke maatregelen worden getroffen, omdat in sommige regio’s de kwaliteit van het oppervlakte water niet verbetert. De Europese Commissie vond die uitwerking onvoldoende en heeft om verduidelijking gevraagd. Door de trage kabinetsformatie zijn die plannen niet uitgewerkt.’

Waarom is de Europese Commissie zo kritisch?

‘Er waait een andere wind in Brussel. Het moet groener, duurzamer, extensiever. Er wordt naar Nederland gewezen als het land met de hoogste veedichtheid. Derogatie wordt daarbij eenzijdig als een ontheffing gezien om meer mest per hectare te mogen gebruiken. Maar dat beeld is niet terecht; derogatie heeft juist meerwaarde. Dankzij derogatie is er minder kunstmest nodig en zijn er strenge eisen voor waterkwaliteit en borging van zorgvuldige inzet van mest. Het is nu aan de minister en het LNV om het vertrouwen te winnen bij de EC dat we derogatie verdienen.’

Wat is nu de status van het derogatieverzoek?

‘Minister Staghouwer heeft kennisgemaakt met Virginijus Sinkevičius, de Europees Commissaris voor Milieu. Tijdens dat gesprek heeft Staghouwer aangedrongen op flexibiliteit in het besluitvormingsproces rondom derogatie. In februari gaat de minister de uitgewerkte, aanvullende maatregelen, een zogenoemd addendum, samen met het Nitraatactieplan aanbieden aan de Europese Commissie. Dat is een cruciaal moment. Als de Europese Commissie voldoende vertrouwen heeft in de ambities, kan de aanvraag worden ingediend bij het Nitraatcomité.’

Wat zijn de aanvullende maatregelen?

‘Het gaat onder meer over een gebiedsgerichte aanpak, zoals bufferzones in beekdalen, krimp van de veestapel en teeltverboden van uitspoelinggevoelige gewassen op bepaalde gronden. Het ministerie heeft 25 miljard euro gereserveerd voor de transitie van de landbouw waaruit deze maatregelen zullen worden betaald.’

Welke rol spelen belangenbehartigers nu in het proces?

‘Het is nu vooral een politiek spel dat er gespeeld wordt. Krijgt Nederland het vertrouwen dat we werk maken van het verbeteren van de waterkwaliteit? De rol van ons als belangenbehartigers is op dit moment zeer beperkt. Als LTO worden we wel eens als klankbord gebruikt, maar je kan van ons niet verwachten dat we in zo korte tijd voor nieuwe plannen draagvlak zoeken onder de boeren. We zijn als sector tot veel bereid, dat hebben we vier jaar geleden laten zien met het fosfaatreductieplan. Maar wij zijn nu niet aan zet en dat maakt het wel spannend. Als de aanvraag neergelegd mag worden bij het Nitraatcomité, worden de plannen wetenschappelijk beoordeeld en gaat het echt over de inhoud. Daarnaast zetten wij in op het maatwerkplan om gebiedsgericht daadwerkelijk verbeterslagen te maken.’

Wanneer komt er duidelijkheid?

‘De Europese Commissie overtuigen in februari is nu cruciaal. Als zij akkoord is, kan het Nitraatactieprogramma 17 maart voor het eerst voorgelegd worden aan de Nitraatcommissie. Als het reguliere besluitvormingsproces wordt gevolgd, dan kan de definitieve goedkeuring tot september duren. Dan is het bemestingseizoen voorbij. Daarom heeft Staghouwer aangedrongen op een versnelde procedure. Hij hoopt dat het besluitvormingsproces in juni, juli afgerond kan worden. Dat is het meest gunstige scenario.’

 


0 reacties

Het wegvallen van derogatie kost een gemiddeld melkveebedrijf al snel 15.000 tot 20.000 euro, onder meer aan extra mestafvoer
donderdag, 27 januari, 2022

Afgelopen week meldde landbouwminister Henk Staghouwer dat Nederland werkt aan een pakket aanvullende eisen voor het derogatieverzoek bij de Europese Commissie. Waarom zijn die aanvullende maatregelen eigenlijk nodig en hoe komt het dat het zo lang duurt voordat er duidelijkheid is over derogatie?

Jos Verstraten, portefeuillehouder voor bodem en waterkwaliteit bij de LTO vakgroep melkveehouderij, geeft antwoord op de zeven meest relevante vragen.

Hoe belangrijk is derogatie voor Nederlandse melkveehouders?

‘Zonder derogatie stijgen de kosten op een gemiddeld melkveebedrijf in Nederland met 15.000 tot 20.000 euro. Dat zijn kosten voor extra mestafvoer, maar ook voor de aanvoer van kunstmest. Het belang van derogatie is de laatste jaren nog groter geworden. Nederland heeft klimaatafspraken gemaakt en er zijn nationale CO2-reductiedoelen. Kunstmestproductie kost CO2, net als het transport en de verwerking van mest. Op bedrijfsniveau merk je dat wellicht nog niet, maar uiteindelijk zullen dit soort milieubelastingen ook op het bordje van de landbouw terecht komen. Gelukkig zijn de ambtenaren van het ministerie van LNV doordrongen van het belang van derogatie.’

Waarom is er dan nog altijd geen duidelijkheid over derogatie?

‘In het zevende actieprogramma Nitraatrichtlijn, dat voorgelegd is aan de Europese Commissie, staan de maatregelen die de landbouwsector neemt om aan de kaderrichtlijn Waterkwaliteit en de Nitraatrichtlijn te voldoen. Voldoen aan die richtlijnen is een voorwaarde om kans te maken op derogatie. In het concept stond ook dat er aanvullende gebiedsspecifieke maatregelen worden getroffen, omdat in sommige regio’s de kwaliteit van het oppervlakte water niet verbetert. De Europese Commissie vond die uitwerking onvoldoende en heeft om verduidelijking gevraagd. Door de trage kabinetsformatie zijn die plannen niet uitgewerkt.’

Waarom is de Europese Commissie zo kritisch?

‘Er waait een andere wind in Brussel. Het moet groener, duurzamer, extensiever. Er wordt naar Nederland gewezen als het land met de hoogste veedichtheid. Derogatie wordt daarbij eenzijdig als een ontheffing gezien om meer mest per hectare te mogen gebruiken. Maar dat beeld is niet terecht; derogatie heeft juist meerwaarde. Dankzij derogatie is er minder kunstmest nodig en zijn er strenge eisen voor waterkwaliteit en borging van zorgvuldige inzet van mest. Het is nu aan de minister en het LNV om het vertrouwen te winnen bij de EC dat we derogatie verdienen.’

Wat is nu de status van het derogatieverzoek?

‘Minister Staghouwer heeft kennisgemaakt met Virginijus Sinkevičius, de Europees Commissaris voor Milieu. Tijdens dat gesprek heeft Staghouwer aangedrongen op flexibiliteit in het besluitvormingsproces rondom derogatie. In februari gaat de minister de uitgewerkte, aanvullende maatregelen, een zogenoemd addendum, samen met het Nitraatactieplan aanbieden aan de Europese Commissie. Dat is een cruciaal moment. Als de Europese Commissie voldoende vertrouwen heeft in de ambities, kan de aanvraag worden ingediend bij het Nitraatcomité.’

Wat zijn de aanvullende maatregelen?

‘Het gaat onder meer over een gebiedsgerichte aanpak, zoals bufferzones in beekdalen, krimp van de veestapel en teeltverboden van uitspoelinggevoelige gewassen op bepaalde gronden. Het ministerie heeft 25 miljard euro gereserveerd voor de transitie van de landbouw waaruit deze maatregelen zullen worden betaald.’

Welke rol spelen belangenbehartigers nu in het proces?

‘Het is nu vooral een politiek spel dat er gespeeld wordt. Krijgt Nederland het vertrouwen dat we werk maken van het verbeteren van de waterkwaliteit? De rol van ons als belangenbehartigers is op dit moment zeer beperkt. Als LTO worden we wel eens als klankbord gebruikt, maar je kan van ons niet verwachten dat we in zo korte tijd voor nieuwe plannen draagvlak zoeken onder de boeren. We zijn als sector tot veel bereid, dat hebben we vier jaar geleden laten zien met het fosfaatreductieplan. Maar wij zijn nu niet aan zet en dat maakt het wel spannend. Als de aanvraag neergelegd mag worden bij het Nitraatcomité, worden de plannen wetenschappelijk beoordeeld en gaat het echt over de inhoud. Daarnaast zetten wij in op het maatwerkplan om gebiedsgericht daadwerkelijk verbeterslagen te maken.’

Wanneer komt er duidelijkheid?

‘De Europese Commissie overtuigen in februari is nu cruciaal. Als zij akkoord is, kan het Nitraatactieprogramma 17 maart voor het eerst voorgelegd worden aan de Nitraatcommissie. Als het reguliere besluitvormingsproces wordt gevolgd, dan kan de definitieve goedkeuring tot september duren. Dan is het bemestingseizoen voorbij. Daarom heeft Staghouwer aangedrongen op een versnelde procedure. Hij hoopt dat het besluitvormingsproces in juni, juli afgerond kan worden. Dat is het meest gunstige scenario.’

 

0 reacties



REAGEER

Veeteelt stelt het erg op prijs dat je wilt reageren op een bericht. Vul hieronder je volledige naam (voor- en achternaam) en je emailadres in. Je reactie wordt dan meteen geplaatst. Wil je niet elke keer je naam en emailadres invullen? Dan kun je je eenmalig registreren. Zo ontstaat een omgeving waarin iedereen op een respectvolle manier kan reageren in plaats van anoniem afreageren.
You must have Javascript enabled to use this form.