Jan de Keyser waarschuwt: ‘Melktsunami van 2025 is wake-upcall voor zuivelsector’
De Europese zuivelmarkt werd in 2025 overspoeld door een ‘melktsunami’. Wat begon als een periode van schaarste en hoge prijzen, veranderde halverwege het jaar abrupt in een snelle toename van het melkaanbod, terwijl de vraag juist afkoelde. Dat leidde tot een scherpe daling van melk- en boterprijzen.
‘Boeren moeten zich voorbereiden op deze nieuwe realiteit in de markt met sterke pieken en dalen in de melkprijs’, stelde Jan de Keyser, hoofd agri & food bij BNP Paribas Fortis, op het melkveecongres op de landbouwbeurs Agro-Expo in Roeselare.
‘De melktsunami van 2025-2026 is geen tijdelijke golf, maar een wake-upcall voor de hele sector’, waarschuwde De Keyser. ‘Efficiëntie alleen volstaat niet meer. Het evenwicht tussen productie, markt en waardecreatie op het melkveebedrijf wordt bepalend’, zegt hij. ‘Wie dat begrijpt, kan 2026 benutten als een jaar van herpositionering. Wie blijft sturen op volume alleen, riskeert opnieuw verrast te worden door de volgende golf.’
Timing productie oorzaak overaanbod
Volgens de bankdirecteur is het effect van dit overschot niet toevallig. ‘De melktsunami van 2025 is het logische gevolg van een structureel onevenwicht tussen productie en markt’, stelde hij. In de eerste helft van 2025 lag de melkproductie in veel regio’s nog lager dan normaal, onder meer door gezondheidsproblemen bij dieren en een verstoorde reproductiecyclus in 2024. Maar halverwege het jaar kantelde het beeld. ‘Hoge melkprijzen, gedaalde kosten en uitgestelde productie-effecten zorgden voor een plotselinge productiestijging,’ aldus De Keyser. Het jaarvolume kwam uiteindelijk vrijwel overeen met dat van 2024, maar de timing van de productie zorgde voor een marktoveraanbod.
Dit fenomeen was niet beperkt tot België of Vlaanderen. Grote delen van Noordwest-Europa produceerden meer melk dan verwacht, terwijl andere exporterende regio’s hun productie hoog hielden. Tegelijk verzwakte de Europese exportpositie door een sterke euro, waardoor melk en zuivelproducten op de binnenlandse markt bleven. ‘Oplopende voorraden en snel dalende noteringen zijn het directe gevolg,’ benadrukte De Keyser.
Wereldwijde factoren
Ook wereldwijd speelt structureel overaanbod een rol. De internationale melkproductie groeit dankzij efficiëntiewinsten per koe, terwijl de vraag minder dynamisch is dan in het verleden. Vooral China, jarenlang een motor van de mondiale zuivelhandel, importeert structureel minder. ‘Wat vroeger probleemloos werd afgezet, draagt vandaag bij aan een structureel overaanbod,’ aldus De Keyser.
Vooruitblik op 2026
Kan de ‘melktsunami’ tot rust komen? De Keyser ziet mogelijkheden: ‘Beleidsmaatregelen beperken verdere volumegroei, terwijl lagere melkprijzen effect hebben via uitgestelde slachtingen, bedrijfsbeëindigingen en heroverwegingen van investeringen.’ Ook zijn er tekenen dat de vraag langzaam kan stabiliseren, al blijft dit kwetsbaar en afhankelijk van wisselkoersen, handelsmaatregelen en productie in andere exportlanden.
